GÖRELE’NİN İDARİ MERKEZ MACERALARI (2)

Bu taşıma işleminin kimin zamanında yapıldığını öğrenemedim.

Bundan sonra Görele’nin idari merkezi değişmemiştir.

Doğu Karadeniz’de 19. Yüzyılın başlarında Tuzcuoğulları defalarca isyan eder.

Bu isyanlar, büyük isyanlardır; etkisi de bu ölçüde büyük olmuş ve bölgede devlet otoritesi bırakmamıştır.

Özellikle dördüncü Tuzcuoğlu İsyanı’nı sırasında üstünlük tamamen isyancıların eline geçmiştir.

1828’de başlayan isyan, ancak 1832 yılında bastırılabilmiştir.

Görele’de bir ara isyancıların eline geçer ve idari boşluk doğar.

Bu arada Görele 1831 yılında tekrar nahiye yapılarak Tirebolu’ya bağlanır.

Daha sonra sırayla; 1850–1866 yılları arasında Trabzon’a bağlı kaza, 1868 yılında Tirebolu’ya bağlı nahiye, 1871 yılında Tirebolu’dan ayrılarak Trabzon’a bağlı nahiye ve 1874 yılında tekrar Trabzon’a bağlı kaza yapılır.

Dikkat edilirse, Tirebolu’ya bağlanırsa nahiye Trabzon’a bağlanırsa kaza oluyor.

Görele Kaymakamlığının Giresun Valiliğine yazdığı 5.9.1939 gün ve 216 sayılı yazıda “Kaza1289(1875) tarihinde kurulmuştur. Abonozoğlu Ali isminde bir zat ilk kaymakam olarak gelmiştir “denmektedir.

Bir başka kaynakta ise, Görele’nin1879 yılında kaza olduğu, kaymakamın da Abonozoğlu Hüseyin Efendi olduğu yazılıdır.

Abonozoğlu Ali Ağa ile Abonozoğlu Hüseyin Efendi’nin aynı kişi olduğu düşünülebilir.

Kurtuluş Savaşı döneminde ise, daha önce Trabzon’a bağlı olan Görele, 1337(1921) yılında yapılan yeni bir düzenlemeyle Giresun’a bağlanmıştır.

Daha önce yazmış olduğum yazı burada bitiyor.

Bu yazı yazıldıktan sonra aradan epey zaman geçti ve bu geçen zaman içinde  konu ile ilgili yeni kitaplar çıktı.

Yeni bilgiler paylaşıldı.

Bu arada benim görüşlerimde de ufak tefek değişiklikler oldu.

Kısaca onları da ekleyerek bu yazıyı şimdilik kaydı ile bağlayalım.

O günkü bilgilerime göre, yazımda, “Görele’nin ilk idari merkezi, Trabzon’un fethinden önce Karaburun Köyü’dür” diye yazmışım.

Bu bilgi yanlış değil ama eksik. ..

Çepniler, 1350’lerde geldikleri Giresun yaylalarından, peyder pey sahile doğru hareket ederlerken, idari merkezlerini de yaylalarda aşağı doğru, yeni durumlara göre, sahile yakın yerlere taşımışlardır.

Bu değişiklikleri kabaca; Boynuyolu, Bedrama Kalesi(Çevresinde bir yerleşim yeri olmalı) ve Karaburun(İlevür, Özlü Köyü birlikte değerlendirilmeli. ) şeklinde sıralayabiliriz.

Yazımda, idari merkezin, Karaburun’dan taşınmasını anlatırken, “1461 yılından sonra daha ılıman ve daha güvenli olduğu için, bu günkü Eynesil’e taşınmıştır” demişim.

Bu bilgi yanlış olmasa da çok da doğrudeğil.

Açıklayalım:

Yazımın bir yerinde, “Tarih Kayıtlarda, 1583-1600 yılları arasında kurulan beş ilçeden birinin de Yavebolu nam-ı diğer Görele olduğunu araştırmacı yazar Ayhan Yüksel’in yazılarından öğreniyoruz” demişim.

Ayhan Yüksel’in verdiği bu bilgiler ortadayken, halk öyle söylüyor, diye Görele’nin idari merkezinin Karaburun’dan Eynesil’e taşındığını yazmışım.

Sorgulama hatası diyelim….

Öyle bilindiği için olsa gerek, kimseden de eleştiri almadım.

Ama görüldüğü  bu bilgi doğru bir bilgi değil; söylenenin aksine, Eynesil hiçbir zaman Görele’nin idari merkezi olmamıştır.

Demek, akl-ı evvelin biri uzun yıllar hepimizi işletmiş!

Neyse…

O zaman, “1461 yılından sonra daha ılıman ve daha güvenli olduğu için, bu günkü Eynesil’e taşınmıştır” ifadesini, “1461 yılından sonra daha ılıman ve daha güvenli olduğu için, bu günkü Yavebolu’ya taşınmıştır” şeklinde düzeltmemiz gerekmektedir.

Görele’nin idari merkezinin 1794 yılında Çavuşlu’dan bugünkü yerine taşınmasını kastederek, “Bu taşıma işleminin kimin zamanında yapıldığını öğrenemedim” diye yazmışım.

Daha sonra, bu taşıma işlemini yapan kişinin Kuğuzade Ömer Bey olduğunu öğrendim. Bu bilgi doğru ise, Kuğuzade Ömer Bey, 15 yıldan fazla Görele ayanlığı yapmış olmalı…

Bu küçük düzeltmeleri de yaptıktan sonra, yazımıza noktayı koyalım.

Yeni bilgiler edindikçe, konuya devam ede(bili)riz…